Kraken in Spanje: wat de antikraakwet van 2025 echt veranderde
In Nederland is kraken sinds 2010 verboden, dus u verwacht dat een lege tweede woning in Spanje ook veilig is. Zo eenvoudig ligt het niet. “Okupas” halen de krantenkoppen, maar de wet erachter is minder veranderd dan de meeste mensen denken. Sinds 3 april 2025 kunnen eigenaren dankzij een hervorming genaamd Ley Orgánica 1/2025 een strafzaak in ongeveer 15 dagen voor de rechter krijgen in plaats van na vele maanden. Er kwam geen automatische ontruiming binnen 48 uur en de straffen gingen niet omhoog. Nu de verkiezingen van 29 november 2026 kraken weer in de campagne brengen, leest u hier wat er echt veranderde, wat nog slechts een belofte is en wat u moet doen als het u overkomt.
Sinds 3 april 2025 heeft Ley Orgánica 1/2025 de twee kraakdelicten, allanamiento de morada (het binnendringen van een woning) en usurpación (het bezetten van een leegstaand pand), toegevoegd aan de Spaanse versnelde strafprocedure, zodat een zaak met een aangifte binnen ongeveer 15 dagen voor de rechter kan komen. Er staat nog steeds geen automatische ontruiming binnen 48 uur in de wet: de politie kan alleen ter plekke ingrijpen als ze de bezetting op heterdaad betrapt (flagrante delito), een bevoegdheid die ze al had. De straffen veranderden niet. Twee verdere antikraakwetten kwamen te vervallen toen het parlement op 6 oktober 2026 werd ontbonden voor de verkiezingen van 29 november, en de PP heeft Kamerlid Xavier García Albiol de opdracht gegeven een nieuw wetsvoorstel door het volgende Congres te loodsen. Zolang er geen nieuwe wet is, geldt de procedure van 2025.
Wat er op 3 april 2025 veranderde
De zogenoemde “ley antiokupas” is geen op zichzelf staande wet. Het is een onderdeel van Ley Orgánica 1/2025, een bredere hervorming om de rechtspraak efficiënter te maken, in januari 2025 gepubliceerd in het Boletín Oficial del Estado en van kracht sinds 3 april 2025. Voor kraken specifiek deed die drie dingen:
- Allanamiento de morada en usurpación de inmueble werden toegevoegd aan de lijst van delicten die voor een juicio rápido (versneld proces) in aanmerking komen, zodat een zaak die met een aangifte begint in ongeveer 15 dagen kan worden behandeld in plaats van de vele maanden, soms meer dan een jaar, die het eerder duurde.
- Een rechter kan de woning als voorlopige maatregel aan de eigenaar laten teruggeven, vóór de einduitspraak, zodra de eigendom redelijk aannemelijk is.
- De straffen bleven ongewijzigd. Gewelddeloze usurpación van een leegstaande woning wordt nog steeds bestraft met een geldboete en niet met gevangenisstraf, en allanamiento de morada kent nog altijd de straffen uit het Spaanse Wetboek van Strafrecht.
Kortom: de hervorming versnelt het gerechtelijke proces. Ze maakt het bezetten van een woning niet tot een zwaarder misdrijf dan het al was, en geeft de politie geen nieuwe bevoegdheid om zonder rechter te ontruimen, behalve wanneer ze de bezetting op heterdaad betrapt.
Twee delicten die vaak door elkaar worden gehaald
Het Spaanse strafrecht behandelt kraken als twee verschillende misdrijven, en welk van de twee van toepassing is, verandert alles voor een eigenaar:
| Delict | Wat het omvat | Straf |
|---|---|---|
| Allanamiento de morada | Binnendringen in een woning die iemands hoofd- of tweede verblijf is, ook als die leeg is terwijl de eigenaar weg is | 6 maanden tot 2 jaar gevangenisstraf, tot 4 jaar bij geweld of intimidatie |
| Usurpación de inmueble | Het zonder geweld bezetten van een leegstaand, ongebruikt pand (een lang leegstaande tweede woning, een geërfd appartement, een woning in bezit van een bank) | Een geldboete van 3 tot 6 maanden (dagboetesysteem); 1 tot 2 jaar gevangenisstraf als geweld of bedreiging wordt gebruikt |
Het meeste wat de pers “okupación” van lege appartementen of villa’s noemt, is juridisch usurpación, het lichtere delict. Daarom zeggen critici ook dat de hervorming van 2025 in de praktijk weinig verandert voor lege tweede woningen: de boete blijft gelijk, alleen de rechtbankagenda gaat sneller. Laat de bewoningsstatus vóór een aankoop goed controleren; lees onze gids over de nota simple, die laat zien wie als bewoner van een woning staat ingeschreven.
Voor lezers in Nederland en België: wat is anders dan thuis?
Nederland: volgens de Rijksoverheid is het kraken van een woning in Nederland sinds oktober 2010 strafbaar, met een maximale gevangenisstraf van 1 jaar. De eigenaar kan aangifte doen en aangeven dat hij het pand ontruimd wil zien, waarna het Openbaar Ministerie en de politie beslissen, of naar de civiele rechter stappen. In Spanje ligt dat anders: gewelddeloos bezetten van een leegstaande woning (usurpación) wordt met een geldboete bestraft, niet met gevangenisstraf. Wie uit Nederland komt en een lege woning in Spanje heeft, mag er dus niet op rekenen dat de afschrikking even sterk is. België: voor een woning in Spanje geldt het Spaanse recht, niet uw eigen regelgeving. Laat u bij een bezette woning in Spanje daarom bijstaan door een Spaanse advocaat.
Zo werkt de versnelde procedure, stap voor stap
| Stap | Gebruikelijke termijn | Wat er gebeurt |
|---|---|---|
| Politie ontdekt de bezetting op heterdaad | Onmiddellijk | Bij betrapping op heterdaad (flagrante delito) kan de politie de bezetters zonder rechterlijk bevel verwijderen, net als vóór de hervorming. |
| Eigenaar doet aangifte | Zo snel mogelijk | Er wordt aangifte (denuncia) gedaan bij de politie of de Guardia Civil, met bewijs van eigendom. |
| Dagvaarding | Binnen ongeveer 72 uur | De eigenaar en de bezetters worden op de hoogte gesteld en opgeroepen om te verschijnen. |
| Versnelde zitting | Rond 15 dagen na de aangifte | Een rechter beoordeelt het bewijs van eigendom en een eventuele bewoningsclaim en kan de teruggave van de woning bevelen. |
| Tenuitvoerlegging | Kort na de uitspraak | De politie voert de ontruiming uit zodra het rechterlijk bevel is afgegeven. |
Ga nooit zelf rechtspreken. Als u de sloten vervangt, water of elektriciteit afsluit of geweld gebruikt om bezetters zelf te verwijderen, kunt u zelf met een aanklacht te maken krijgen, op grond van artikel 455 van het Spaanse Wetboek van Strafrecht (willekeurige uitoefening van het eigen recht), met een geldboete van 6 tot 12 maanden. Ga altijd via de politie en de rechtbank.
Welke rechten hebben krakers eigenlijk?
Heel weinig. In 2026 hebben krakers in Spanje:
- geen huur- of verblijfsrecht gekregen door simpelweg in een woning te blijven;
- niet de mogelijkheid om met het grondwettelijke recht op huisvesting een rechtmatig ontruimingsbevel te blokkeren;
- niet de mogelijkheid om alleen met een beroep op kwetsbaarheid de woning te behouden, al kunnen de sociale diensten worden ingelicht zodat de persoon niet zonder ondersteuning achterblijft.
Bezetters die beweren rechtmatige huurders te zijn, moeten een echte huurovereenkomst kunnen tonen. Een vervalst huurcontract, een veelgebruikte tactiek om de procedure te vertragen, kan door de rechter snel worden verworpen zodra blijkt dat het niet echt is.
Waar de antikraakwetten staan nu de verkiezingen zijn uitgeroepen
Kraken is in Spanje al jaren een politiek twistpunt en 2026 voegde er een wending aan toe. Twee wetsvoorstellen die verder zouden gaan dan de hervorming van 2025, waaronder een voorstel van de Partido Popular en een eerder initiatief in de Senaat, kwamen op 6 oktober 2026 te vervallen toen Pedro Sánchez de Cortes ontbond en vervroegde algemene verkiezingen uitschreef voor 29 november 2026.
Sindsdien heeft PP-leider Alberto Núñez Feijóo Kamerlid Xavier García Albiol publiekelijk de taak gegeven een nieuwe “ley antiokupación” door het volgende Congres te loodsen, met de campagnebelofte van ontruiming binnen 48 uur. Die belofte heeft nog geen wettelijke basis: het is een campagnetoezegging en geen wetsvoorstel in het parlement, en elke nieuwe wet zou moeten worden opgesteld, besproken en aangenomen door het Congres dat na de verkiezingen aantreedt.
Hoe wij dit weten: de procedurele feiten in dit artikel komen uit Ley Orgánica 1/2025 zoals gepubliceerd in het BOE, en de politieke ontwikkelingen uit berichtgeving over de ontbinding van de Cortes door Pedro Sánchez op 6 oktober 2026 en de aankondiging van Alberto Núñez Feijóo in oktober 2026 waarin Xavier García Albiol als rapporteur voor een nieuw antikraakvoorstel werd aangewezen. De Nederlandse regels komen van de Rijksoverheid. Wij werken dit artikel bij zodra het nieuwe Congres aantreedt en een nieuw wetsvoorstel formeel wordt ingediend.
Hoe Spanje zich verhoudt tot andere landen
| Land | Ontruimingsroute | Straf voor gewelddeloze bezetting |
|---|---|---|
| Spanje | Politie bij betrapping op heterdaad, anders een versneld proces in ongeveer 15 dagen | Geldboete (3 tot 6 maanden), gevangenisstraf alleen bij geweld |
| Nederland | Aangifte bij politie en Openbaar Ministerie, of de civiele rechter | Kraken is sinds oktober 2010 strafbaar, maximaal 1 jaar gevangenisstraf |
| Frankrijk | Administratieve ontruiming door de préfet, ongeveer 3 dagen (sinds de antikraakwet van 2023) | Tot 3 jaar gevangenisstraf en een boete van 45.000 € |
| Italië | Via de rechter, over het algemeen trager dan in Frankrijk of de Spaanse procedure van 2025 | 2 tot 7 jaar gevangenisstraf voor het bezetten van iemands woning |
| Duitsland | Behandeld als huisvredebreuk (Hausfriedensbruch); de politie kan snel ingrijpen zodra de eigenaar aangifte doet | Tot 1 jaar gevangenisstraf of een geldboete (§ 123 StGB) |
Wat te doen als uw woning bezet is
- Bel meteen de politie. Als ze de bezetting op heterdaad betrappen, kunnen ze ingrijpen zonder te wachten op een rechterlijk bevel.
- Doe aangifte (denuncia), op het politiebureau of rechtstreeks bij de rechtbank.
- Verzamel bewijs van eigendom: de eigendomsakte (escritura), een recente nota simple van het eigendomsregister, uw IBI-aanslag en nutsrekeningen op uw naam.
- Handel nooit alleen. Vervang de sloten niet, sluit geen nutsvoorzieningen af en gebruik geen geweld, ook niet in uw eigen woning.
- Schakel vroeg een advocaat in, zodat de aangifte correct wordt gedaan en niets de versnelde procedure vertraagt.
Koopt u in Spanje en maakt u zich zorgen hierover? Ons juridisch team controleert voor elke woning de bewonings- en registerstatus voordat u zich vastlegt, en bevestigt bij de notaris dat de woning leeg wordt opgeleverd. Bekijk hoe wij werken.
Zo voorkomt u dat u een bezette woning koopt
Kraken is een reëel maar zeldzaam risico dat jaarlijks een klein deel van de Spaanse woningen treft, en het is grotendeels te voorkomen met goede controles vóór u tekent:
- Bezoek de woning zelf, of laat iemand dat voor u doen, in plaats van alleen op foto’s te vertrouwen.
- Vraag een actuele nota simple aan om te bevestigen wie er op de woning staat ingeschreven en of er lasten of claims zijn.
- Vraag de makelaar of verkoper rechtstreeks of de woning momenteel bewoond is en laat dat schriftelijk vastleggen.
- Zorg dat zowel het koopcontract als de akte vermelden dat de woning bij de oplevering leeg wordt opgeleverd.
Voor de volledige lijst controles die ons juridisch team uitvoert voordat u tekent, leest u onze gids over aankoopkosten en het aankoopproces in Spanje.
Een sneller proces, geen ander risico
De Spaanse hervorming van 2025 geeft eigenaren een echt snellere weg door de rechtbank wanneer een woning bezet is, maar ze neemt de noodzaak van politie, een rechter en degelijk bewijs van eigendom niet weg. Het debat is niet voorbij: met algemene verkiezingen op 29 november 2026 en een door de PP beloofd nieuw antikraakvoorstel kunnen de regels in 2027 opnieuw verschuiven. Tot die tijd is dit de wet die geldt.
Koopt u in Spanje en wilt u gerust zijn?
Ons juridisch team controleert voor elke woning de bewonings- en registerstatus voordat u zich vastlegt, zodat u bij de notaris niet voor verrassingen komt te staan.
Veelgestelde vragen: kraken en de antikraakwet in Spanje
Is er in Spanje een ontruimingsregel van 48 uur voor krakers?
Nee. De hervorming van 2025 kent geen termijn van 48 uur. De politie kan bezetters alleen ter plekke verwijderen als ze hen op heterdaad betrappen (flagrante delito). Anders doet de eigenaar aangifte en doorloopt de zaak de versnelde rechterlijke procedure, die doorgaans in ongeveer 15 dagen tot een zitting leidt.
Wat veranderde er precies op 3 april 2025?
Ley Orgánica 1/2025 voegde allanamiento de morada (het binnendringen van een woning) en usurpación (het bezetten van een pand) toe aan de lijst van delicten die voor het Spaanse versnelde strafproces in aanmerking komen, zodat zaken die met een aangifte beginnen in ongeveer 15 dagen kunnen worden behandeld.
Is kraken in Spanje net zo strafbaar als in Nederland?
Niet helemaal. In Nederland is kraken sinds oktober 2010 strafbaar met maximaal 1 jaar gevangenisstraf. In Spanje wordt gewelddeloze bezetting van een leegstaande woning (usurpación) met een geldboete bestraft, en gevangenisstraf volgt vooral bij geweld of bij binnendringen in een woning (allanamiento de morada).
Zijn de straffen voor krakers met de hervorming van 2025 verhoogd?
Nee. De procedure veranderde, het Wetboek van Strafrecht niet. Gewelddeloze bezetting van een leegstaand pand wordt nog steeds bestraft met een geldboete van 3 tot 6 maanden, en het binnendringen van een woning met 6 maanden tot 2 jaar gevangenisstraf.
Zijn er in 2026 nieuwe antikraakwetten aangenomen?
Nee. De wetsvoorstellen die in 2026 in het parlement lagen, kwamen te vervallen toen de Cortes op 6 oktober 2026 werden ontbonden voor de algemene verkiezingen van 29 november. De PP heeft sindsdien een rapporteur aangewezen voor een nieuw voorstel, maar dat moet nog worden opgesteld en aangenomen door het volgende Congres.
Hoe voorkom ik dat ik een bezette woning in Spanje koop?
Laat de woning vóór het tekenen controleren: bezoek haar, vraag een actuele nota simple aan, laat de verkoper bevestigen dat ze niet bewoond is en zorg dat de akte vermeldt dat ze leeg wordt opgeleverd. Een advocaat of vastgoedzoeker kan deze controles voor u uitvoeren.